خلاصه

جنس بومادران (Achillea) در ایران ۱۹ گونه گیاه علفی، چندساله و بیشتر معطر دارد. این جنس از خانواده کاسنی دارای خصوصیات گیاهی پیچیده‌ای است. کامازولن ترکیب عمده موجود در اسانس گل و برگ Achilleamillefolium L. subsp. elbursensis گزارش شده که در صنایع غذایی، آرایشی-بهداشتی و دارویی کاربرد دارد. با توجه به اینکه این زیرگونه انحصاری ایران است و در مورد کشت این گونه هیچ تحقیقی انجام نشده است، مطالعه مقدماتی در مورد نحوه کشت و تأثیر آن بر روی مواد مؤثره انجام شد. بدین‌منظور، بذر گیاه بومادران البرزی در مهرماه ۱۳۹۵ از تنها رویشگاه آن در دیزین جمع‌آوری شد. در ابتدای اسفندماه در گلخانه کشت گردید و اواسط فروردین ۱۳۹۶ گیاهچه‌ها به مزرعه منتقل شدند. در مردادماه بوته‌ها گل داده و اندام هوایی برای استخراج اسانس در دو سال متوالی جمع‌آوری شدند. برای مقایسه با نمونه‌های طبیعی، اندام هوایی بومادران در مردادماه ۱۳۹۶ در مرحله گلدهی از دیزین جمع‌آوری شد. اندام‌های گیاه شامل برگ و گل‌آذین در آزمایشگاه خشک و به‌وسیله آسیاب پودر شدند. روغن‌های اسانسی به روش تقطیر با آب بدست آمد و توسط GC-FID و GC/MS مورد تجزیه قرارگرفتند. بازده (وزنی/وزنی) اسانس آبی‌رنگ برگ و گل‌آذین بومادران رویشگاه به‌ترتیب ۰.۱۱% و ۰.۵۳% و بومادران کشت شده به همان ترتیب در سال ۱۳۹۶ برابر ۰.۲۸% و ۰.۵۰% و در سال ۱۳۹۷ برابر ۰.۲۶% و ۱.۳۰% بود. کامازولن به‌عنوان بیشترین درصد ترکیب‌ اسانس برگ و گل‌آذین بومادران رویشگاه به‌ترتیب ۵.۷% و ۵۲.۵% بود. مقدار آن به همان ترتیب در نمونه‌های بومادران کشت شده سال اول ۵۰.۶% و ۶۷.۱% و در سال دوم ۵۹.۶% و ۷۱.۳% بود. کاریوفیلن الکل، کاریوفیلن اکساید، کامفور، بورنئول و بتا-اودسمول دیگر ترکیب‌های شاخص بودند. کامازولن یک ترکیب مهم و اساسی در این گونه است که در تمام اندام هوایی نمونه کشت شده وجود داشت، در حالی که فقط در گل‌آذین نمونه رویشگاه یافت شد.

به نام خدا

تعارف متعدد و متنوعی از کشاورزی ارگانیک ارائه شده است که چند نمونهاز مهمترین آنهاشامل:

هيئت استاندارد هاي ملي ارگانيک امريکا درسال۱۹۹۶ارائه شده است.

"کشاورزي ارگانيک عبارتست از نظام مديريت توليد اکولوژيکي که به تقويت و گسترش تنوع زيستي و چرخه هاي بيولوژيکي و فعاليت هاي بيولوژيکي خاک مي پردازد. نظام مزبور بر پايه حداقل بهره برداري از نهاده هاي خارج از مزرعه و نيز اقدامات مديريتي براي بازسازي نگهداري و تقويت توازن اکولوژيکي بنا شده است"

IFOAM سال ۲۰۰۸:

کشاورزی ارگانیک سیستم تولیدی است که از سلامت انسان ها ،اکوسیستم ها و خاک ها aحمایت می نماید و بر پروسه های اکولوژیکی ،تنوع زیستی و سیکل های طبیعی تکیه دارد و کاربرد نهاده های با اثر رقابتی را ترجیح می دهد. کشاورزی ارگانیک از تجارت،نوآوری، علوم سودمند برای محیط زیست ،ترویج نمایشگاه های مرتبط و کیفیت خوب زندگی اشخاص درگیر با آن ترکیب شده است.

به نام خدا

کشاورزي ارگانيک بر پايه اصول خاصي بنا نهاده شده است که آشنايي با اين اصول جهت درک بهتر کشاورزي ارگانيک ضروري است اين اصول اساس رشد و توسعه کشاورزي ارگانيک را فراهم نموده اند و باعث بهبود و ارتقاي جهاني کشاورزي شده اند.

به دليل نياز روزانه مردم به تغذيه ،کشاورزي از مهمترين و بيشترين فعاليت هاي بشر از ابتدا تا به حال و در آينده خواهد بود.

تاريخ، ارزشهاي اجتماعي و فرهنگي، کشاورزي را احاطه کرده است.بکارگیری این اصول در کشاورزي به داشتن احساس مسئوليت گسترده در حمايت از خاک ، آب ، گياهان و حيوانات و دستورالعمل هاي توليد ، فرآوري و توزيع غذا و ساير کالاها بستگی دارد .اعتقاد به اينکه زندگي هاي انساني وابستگي شديدي به پويايي باغات دارند و آنها ميراثي ارزشمند براي نسل هاي آينده هستند.

اصول کشاورزي ارگانيک براي کليه حرکات ارگانيک در جهان و در تمام جهات سودمند می باشد و توسعه، پيشرفت و هدايت کليه برنامه ها و استاندارد ها و همچنين هماهنگي را در عرصه جهان باعث شده است.

اصل سلامت

اصل اکولوژي

اصل انصاف و عدالت

اصل مراقبت

هريک از اصول فوق در ادامه مشروحا توضيح داده مي شود اين اصول تماما سودمند هستند و با اصول اخلاقي و روح عمل آميخته هستند.

اصل سلامت

کشاورزي ارگانيک سلامت خاک ها، گياهان، حيوانات، انسان ها و کره زمين را که هيچ يک از ديگري مجزا و مستقل نيست را باید حفظ و افزايش دهد.

اين اصل خاطر نشان مي سازد که سلامت افراد و جوامع انسانی از سلامت اکوسيستم مجزا نبوده و خاک هاي سالم ، محصولات سالم و حيوانات و انسان هاي سالم را بوجود مي آورند.

سلامت به معني راستي و درستي در کليه سيستم هاي زندگي است و فقط به نبودن بيماري ها نيست بلکه نگهداري فيزيکي و عقلاني جامعه و اکولوژي را نیز شامل می شود.

مصونيت،ارتقاء و پيشرفت،تهذيب اخلاق از صفات کليدي و اختصاصي سلامت هستند.

نقش کشاورزي ارگانيک چه در کشاورزي و چه در فرآوري و چه در توزيع يا مصرف، پايداري و افزايش سلامت اکوسيستم ها و ارگانيسم ها از کوچکترين مخلوقات در خاک تا انسان مي باشد.

کشاورزي ارگانيک در نظر دارد با توليد با کيفيت بالا و غذاي مغذي به کاهش مراقبت هاي رفاهي و سلامتي کمک نمايد.

از سوی ديگر باید از کاربرد تقويت کننده ها (کودها)، آفت کشها، داروهاي حيواني و افزودني هاي غذايي که ممکن است تاثيرات زيان باري به سلامت داشته باشد پرهيز شود.

اصل اکولوژي

کشاورزي ارگانيک باید براساس سيستم ها و سيکل هاي اکولوژيکي، کار با آنها، رقابت آنها و کمک به پايداري آنها بنيان گذاشته شود.

ريشه هاي اين اصل کشاورزي ارگانيک درون سيستم هاي زنده و پویا اکولوژيکي، قرار دارد و نشان دهنده اين است که توليد بر اساس چرخه ها و پروسه هاي اکولوژيکي می باشد..موادغذايي و رفاه داخل اکولوژي و محيط خاص آن توليد فراهم می گردد. براي مثال در توليد محصولات زراعی و باغی در خاک زنده، حيوانات در اکوسيستم کشاورزي، ماهي ها و ارگانيسم هاي آبزي در محيط آبي مد نظر است.

در کشاورزي ارگانيک، چراگاه ها و سيستم هاي برداشت از منابع وحشي(طبيعي) باید متناسب با بالانس هاي اکولوژيکي و سيکل های طبيعي باشد.

مديريت ارگانيک باید با شرايط محلي مانند اکولوژي و فرهنگ تنظيم گردد.عوامل و نهاده ها باید بوسيله استفاده مجدد(بازيافت)،بازچرخ مواد،مديرت مناسب مواد و انرژي کاهش يابد و ارتقاء کيفيت محيط و کاهش فشار بر منابع در دستور کار قرار گيرد.

کشاورزي ارگانيک باید در ميان برنامه هاي نظام کشاورزي به تعادل و بالانس اکولوژيکي ،استقرار طبيعت حفظ تنوع ژنتيکي و کشاورزي توجه نمايد.

کساني که محصولات کشاورزي ارگانيکي را توليد ، فراوري ، تجارت و يا مصرف مي نمايند باید از محيط عمومي شامل باغ ها ،کليماها،مکان هاي طبيعي، زيستگاه هاو آب و هوا حمايت نمايند و به آنها سود برسانند.

اصل انصاف و عدالت

کشاورزي ارگانيک بايد با توجه به فرصت ها و قابليت هاي زندگي و محيط هاي عمومي اطمينان از انصاف را ايجاد نمايد.

انصاف بوسيله عدالت، ، احترام، رعايت و ملاحظات تقسيمات جهان، ارتباطات بين انساني تا وابستگي هاي ديگر زندگي هاي آفريده شده را شامل شود.

تاکيدات اين اصل بر اين است که آنهايي که درگير کشاورزي ارگانيک شده اند باید روابط انساني را به طريقي هدايت نمايند که در تمام سطوح از رعايت عدالت و انصاف براي تمام اعضاء دست اندرکار، کشاورزان، کارگرها، فراوري کنندگان، تجار و مصرف کنندگان اطمينان حاصل نمايند.

کشاورزي ارگانيک باید براي هر شخصي که درگير آن مي شود کيفيت خوبي از زندگي را ايجاد نمايد و به کاهش تنگدستي و فقر و حاکميت غذاي سالم کمک نمايد.

اين اهداف به منظور توليد و عرضه شايسته مواد غذايي و ساير محصولات با کيفيت بالا است.

اين اصل بيان مي نمايد که حيوانات بايد در طول زندگي با شرايطي که مطابق با فيزيولوژي و رفتارهاي طبيعي و رفاه آنهاست پرورش يابند.

منابع طبيعي و محيطي که براي توليد مورد استفاده قرار مي گيرند باید از لحاظ اکولوژيکي و اجتماعي مديريت شده باشند تا در مقابل نسل های آينده حفظ شود.

اصل مراقبت

کشاورزي ارگانيک باید به صورت پيشگيرانه و مسولانه به منظور حمايت از سلامت و آسايش نسل هاي بعد و محيط مديريت شود.

کشاورزي ارگانيک سيستم پايدار و زنده اي است که به شرايط و تقاضاهاي داخلي و خارجي پاسخ مي دهد.

مشاغل مرتبط با کشاورزي ارگانيک ارتقاء کارايي و افزايش سودمندي را در پي خواهند داشت که البته نبايد سلامتي و رفاه را به خطر بيندازد. در نتيجه تکنولوژيهاي جديد و متد هاي موجود باید مورد ارزيابي و بازنگري قرار گیرند.اطلاعات و مفاهيم اکوسيستم و کشاورزي باید تحت مراقبت قرار گيرد تا از ارائه مفاهيم معيوب و ناقص جلوگيري شود.

اقدامات پيشگيرانه و ضمانت(گواهی کردن) به عنوان کليد مرتبط با توسعه و تکنولوژي در اين اصل کشاورزي ارگانيک برگزيده شده اند.

علوم متنوعي براي اطمينان از سلامتي و درستي کشاورزي و اکولوژي مورد نياز است و البته دانش علمي به تنهايي کافي نيست. تجربه عملي،تجميع افکار، سنتهاي ملي و دانش بومي براي آزمايش و ارائه راه حل پيشنهادي صحيح نيز، ضروري است.

کشاورزي ارگانيک باید از اظهار بدون دليل خطرات تکنولوژي هاي مناسب و مورد قبول ممانعت نمايد.تصميمات باید ارزش ها و تمام نيازهاي فردي که تحت تاثير آن است را به صورت شفاف و مشترک نشان دهد.